Lepszy „gorszy sort”?

W połowie grudnia 2015 Jarosław Kaczyński zdefiniował linię podziału w Polsce. To wtedy zafunkcjonowało pojęcie „gorszy sort”, chociaż lider obejmującej właśnie absolutną władzę w Polsce siły politycznej użył określenia „najgorszy sort”. Nie o stopniowanie tu jednak chodzi, a o ideę.

Sortowanie. Dzielenie. Wartościowanie. Podzielił nas, Polaków, na dwa plemiona? Skłócił? Stawiam tezę, że tymi niestosownymi słowami jedynie opisał rzeczywistość. Rzeczywistość, której sam jest ważnym elementem. Rzeczywistość, w której my wszyscy, a przynajmniej zdecydowana większość z nas, mamy skłonność do oceniania i wartościowania innych.

Pisiory, lemingi, platfusy, oszołomy, głupi naród, oszuści, naziole, katole, koderaści, PiSdzielce… ile określeń do tej listy każdy z Was może dodać? Ile z nich sama czy sam używasz, żeby opisać tych, którzy stoją „po drugiej stronie”? Tam gdzie stało ZOMO?

Socjologowie od dziesięcioleci mówili o dwóch plemionach. O spadkobiercach chłopów pańszczyźnianych i spadkobiercach szlachty. O tych światłych i o tych, o których Mickiewicz pisał „Takie widzi świata koło, jakie tępymi zakreśla oczy.”

Socjologowie nie mają racji. Rację ma Jarosław Kaczyński. Nas, Polki i Polaków, definiuje określenie „najgorszy sort”. Każdy z nas wie dokładnie, do kogo może to określenie odnieść. Kiedy „my” nosiliśmy naklejki i znaczki „gorszy sort”, „najgorszy sort”, to przecież nie po to, żeby zaznaczyć, że jesteśmy gorsi, ale żeby wyśmiać „onych” i poczuć, że jesteśmy przecież „tymi lepszymi”. O naszej „lepszości” świadczy już samo to, że „oni”, „ci gorsi”, określają nas jako „gorszych” czy „najgorszych”.

Tak. Jarosław Kaczyński trafnie zdefiniował kondycję naszego społeczeństwa. Każdy z nas wie, kto jest lepszy, a kto jest gorszy. Określają to dwa słowa – MY oraz ONI. Nie ma znaczenia, jakie masz poglądy polityczne. Nie ma znaczenia, jaką religię wyznajesz czy nie wyznajesz żadnej religii. Nie ma znaczenia, jakiej jesteś płci, jaką masz pozycję zawodową, gdzie mieszkasz i kogo lubisz. Nieważne, czy chcesz chrystianizować Europę, czy sprowadzić z niej wzorce świeckości. Jesteś MY – ci mądrzy, wiedzący lepiej, bardziej świadomi. ONI – są głupi, niedoinformowani, bezwolni i zmanipulowani.

Demokracja nie może istnieć bez zaakceptowania różnorodności. Istotą demokracji jest to, że niezależnie od tego, kto wygra wybory, my wszyscy nadal będziemy żyli w jednym państwie. MY i ONI. Jeżeli zdefiniujemy „onych” jako oszołomów nie zasługujących na szacunek, a nawet na wysłuchanie, to wykluczamy z udziału samych siebie.

Stare przysłowie mówi „nie rób drugiemu, co Tobie niemiłe”. Każdy z nas zna jednak kogoś, kto jest gorszy. Czy masz świadomość, że dla niego to właśnie Ty jesteś gorsza czy gorszy? „Gorszy sort” to nie jest konkretna grupa społeczna, polityczna czy zdefiniowana w jakikolwiek inny sposób. „Gorszy sort” to nasza wada narodowa – tak widzimy siebie nawzajem. Nie umiemy szanować tych, co myślą inaczej. Każdy z nas jest mesjaszem. Każdy wie najlepiej i jedynym powodem, dla którego wszyscy nie jesteśmy szczęśliwi i spełnieni jest to, że to MY nie mamy władzy absolutnej i nie możemy uszczęśliwić wszystkich, również ONYCH.

Nie chcę być uszczęśliwiany na siłę. Nie chcę, żeby ktokolwiek wiedział lepiej, co jest dla mnie dobre i ważne. Nie chcę być włączany do żadnej grupy. Chcę korzystać z artykułu 4. Konstytucji RP na równi ze wszystkimi współobywatelami. Jeżeli ktokolwiek uważa, że można wszystkich zaklasyfikować i włączyć do jednej kategorii, propaguje idee uznane przez faszystów bardziej, niż przez demokratów. Czy „wielka Polska katolicka” tak bardzo różni się od „mam odruch wymiotny na widok klechów”? Jak daleko są „komuniści i złodzieje” od „żyjący w luksusie pedofile”?

Stosowanie odpowiedzialności zbiorowej, hołdowanie stereotypom, poczucie wyższości i przeświadczenie, że my znamy prawdę, a oni są w błędzie – każdy z nas może to zarzucić ONYM. Czy widzi, że MY też pasujemy do tej charakterystyki? Czy widzi to u siebie?

Kartezjusz mówił – „Myślę, więc jestem”. I dodawał „Skąd wiem, że myślę? Bo mam wątpliwości.”

Kto dzisiaj w Polsce ma wątpliwości?

Rating: 4.6/5. From 11 votes.
Please wait...

Facebook Comments